رفو فرش دستباف

مرمت فرش دستبافت

مرمت فرش دستبافت يا به اصطلاح عامه رفوگري (رفو فرش دستبافت) يكي از زمينه‌هاي فعاليت در هنر و صنعت فرش مي‌باشد. داشتن  دقت و تجربه در اين مرحله براي متخصصان اين رشته يك امر الزامي است. رفوگري مرحله‌اي كاملاً تخصصي و عملي است يك رفوگر با تجربه چون يك هنرمند مي‌تواند فرش ناقص و خراب شده‌اي را از نو بسازد.

رفو گری فرش
رفو گری فرش

در نتيجه هنر مرمت حكم نو كردن شي كهنه را دارد.

بدين ترتيب مي‌توان گفت كه مرمت با توليد فرش ارتباط مستقيم دارد.

مرمت عملياتي است كه سه هدف را در بر مي‌گيرد.

1- كمك به عمليات تكميلي فرش

2- جلوگيري از آسيب‌هاي احتمالي فرش

3- برطرف كردن آسيب ديدگي در فرش

كمك به عمليات تكميلي فرش

هر فرش پس از اتمام بافت و پايين آوردن از دار نياز به كنترل و پرداخت و ترميم دارد امروزه بسياري از قاليبافان عمليات شيرازه زني را در حين بافت انجام نمي‌دهند و اين مرحله را واگذار به رفوگران مي‌كنند.

جلوگيري از آسيب احتمالي فرش

براي جلوگيري از آسيب‌هاي احتمالي رفوگران اقدام به چرم دوزي (مشماع دوزي) در دو طرف طول قالي و گره‌هاي تزئيني در سر ريشه‌ها را انجام مي‌دهند.

برطرف كردن آسيب ديدگي در فرش

آسيب وارده در فرش به درجات مختلف تقسيم مي‌شود و انواع گوناگوني دارد كه توضيح آنها را متعاقباً تقديم مي‌كنم.

لازم به ذكر است هر استادكاري روش و شيوه‌اي خاص را براي مدت به اجرا مي‌گذارد همچنين به علت گسترده بودن دامنه رفوگري براي رفو و مرمت فرش فنون مختلفي وجود دارد.

كه همه‌ي روشهاي مرمت نقش واحدي را ايفا مي‌كند. واژه رفو به معني درست كردن و اصلاح دادن جامه به نوعي كه معلوم نشود و مانند اول گردد پس رفو يك نوع دوخت نامرئي و نامشخص مي‌باشد.

لوازم مورد نياز جهت مرمت فرش دستباف (رفو فرش دستبافت)

1- قيچي مخصوص رفو

2- قلاپ پشت

3- قلاب رو

4- قلاب خواب مشهد

5- چاقو خواب

6- سوزن

7- كيله

8- دفيتن مخصوص رفو

9- خامه

10- دمباريك

11- سوزن شيرازه دوزي

12- سوزن چرم دوزي

13- نخ مخصوص چرم دوزي

14- چرم مخصوص چرم دوزي

15- تخته

16- چكش

17- ميخ

18- تسمه

19- ميخ‌كش

20- ظرف استوانه‌اي

21- ظرف گود

22- موم

23- انگشتدانه

24- چهارچوب

آماده سازي فرش

رعايت چند نكته ابتداي كار رفو فرش دستبافت سيب ديده ضروري است.

1-  فرش آسيب ديده را غبارگيري كرده از پشت و رو تميز كنيد.

2- زمين و محل كار را غبارگيري كنيد.

3- فرش بايد روي زمين صاف و بدون پستي و بلندي پهن شود.

4- چنانكه فرش در اثر مواد شيميايي آسيب ديده باشد ابتدا بايستي فرش را شست.

5- نوع آسيب ديدگي را مشخص كنيد.

6- فرش‌هاي پاره و سوراخ را از بالا و پائين بر روي دار يا درون چهارچوب يا روي تخته محكم كنيد.

7- الياف، پرز يا تارهايي را كه داراي استحكام كافي نبوده درون چهارچوب يا روي تخته محكم مي‌كنيد.

8- نقشه قسمت پاره شده يا آسيب ديده را تهيه كنيد و يا از روي قسمتهاي سالم فرش بكشيد.

9- در حين انجام مرمت نكات ايمني را رعايت كنيد.

نكات ايمني

  1. در هنگام كار از ماسك در جلوي بيني و دهان استفاده كنيد.

  2. مكاني كه استادكار به كار تعمير مي‌پردازد از نور و روشنايي كافي برخوردار باشد.

  3. تهويه مطبوع و پنجره ضروري است.

  4. سطح زمين سراميك، موزائيك يا كف‌پوشي قابل شستشو داشته باشد.

  5. استادكار نبايد به طور مداوم به كار مرمت بپردازد در هر يك ساعت كار پانزده دقيقه استراحت نياز دارد.

  6. در حين كار با قالي‌هاي كهنه و پوسيده كه تار و پود پوسيده دارند و احتمال پاره شدن وجود دارد جدا مراقب باشيد زيرا بي‌احتياطي عواقب جبران‌ناپذيري به همراه دارد.

  7. استفاده از لباس كار ضروري است.

درجات آسيب‌ديدگي فرش

1- آسيب ديدگي كم يا درجه 3

2- آسيب‌ ديدگي درجه 2

3- آسيب ديدگي زياد يا درجه 1

آسيب ديدگي كم يا درجه 3

اين نوع آسيب ديدگي در كناره‌هاي فرش و در قسمت ريشه‌ها و گليم فرش ديده مي‌شود.

1- در رفتگي شيرازه‌ها

2- پاره شدن ريشه‌ها

آسيب ديدگي درجه 1

اين نوع اسيب ديدگي شديد است. تار و پود و پرزها از بين رفته است.

1- سوختگي شديد

2- پوسيدگي

2- پارگي

آسيب ديدگي درجه 2

اين نوع آسيب ديدگي در پرزها مشاهده مي‌شود ولي چله پاره نشده است.

1- سائيدگي

2- پارگي

3- بيدزدگي

4- تاخوردگي

5- سوختگي

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.